VĂN HÓA DÒNG HỌ VÀ CON NGƯỜI THỜI HIỆN ĐẠI

Khi đất nước bị quân thù xâm lấn, mồ mả tổ tiên dòng họ bị tàn phá, biết bao người đã lìa xa dòng họ, chia tay gia đình, cha mẹ để ra đi cứu nước mà trong lòng không một chút xao lãng nhớ thương tổ tiên, dòng họ, cha mẹ. Vì tổ tiên, dòng họ, cha mẹ, quê hương nhiều người đã hy sinh anh dũng tuyệt vời.

Ngày nay, con người Việt Nam thời hiện đại luôn luôn đêm ngày thương nhớ, kính trọng những lớp người đã đi qua và không bao giờ trở lại. Họ là những linh hồn bất tử, những thánh nhân của thời hiện đại mà ta đang sống, đang được hưởng những giá trị cuộc sống huy hoàng do lớp người đã qua ấy để lại. Vì vậy, tình cảm sâu xa “uống nước nhớ nguồn” là nhân cách muôn đời không hề đổi thay của con người Việt Nam.

Tổ tiên Việt Nam ta đã đi xa vào cõi vĩnh hằng. Nhưng anh linh của Thánh Gióng, Bà Triệu, Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Hồ Chí Minh vẫn bất tử, vẫn còn đó trong dòng máu nóng của mỗi con người Việt nam chúng ta.

Thời hiện đại là thời phong phú về vật chất, là thời hưởng thụ vật chất ngày càng mở rộng, nhu cầu vật chất ngày càng cao. Vì thế chính thời này cũng là thời có những hiện tượng  thất đức, vô cảm, nhiều hành động phi nhân văn phát triển và sẽ là một thời kỳ có nhiều cảnh bất hạnh chưa từng thấy đến với con người!

Có một con đường tìm đến thiên đường trong cuộc đời  nhiều nơi hoen ố này: là con đường trở lại tâm thức dòng họ, tổ tiên, cha mẹ. Con đường này sẽ tạo nên nhiều rào cản cho những thói vô cảm, những sự huênh  hoang về giàu có, những ý tưởng hoang đường về chức tước, về cấp bậc xã hội mà lại xa dân, xa tổ tiên, xa dòng họ nhú mầm nẩy lộc.

Vì vậy, biên soạn gia phả cho mỗi gia đình là điều cần thiết và cần thiết cho mỗi gia đình trong thời đại hiện đại. Những ai đã bước vào cõi giàu sang và quyền lực thì hãy xem lại con cháu mình có bệnh vô cảm với dòng họ, tổ tiên và cha mẹ hay không? Hỡi những ai sống trong những chung cư cao cấp, những biệt thự hiện đại theo kiểu “Tây” suốt đêm ngày với dòng âm nhạc hip hop mà không có một chỗ dành làm bàn thờ tổ tiên cho con cháu chiêm ngưỡng, không có một tờ giấy ghi lại dòng họ, tổ tiên mình thì tương lai không xa, chắc chắn điều bất hạnh là không tránh khỏi!

Mỗi gia đình nên có một chỗ linh thiêng cho tổ tiên, mỗi gia đình phải có tóm tắt một lịch sử của dòng họ mình. Người đứng đầu gia đình phải vươn vai gánh vác điều linh thiêng ấy.

Ở thành phố Hồ Chí Minh, theo thiển ý của chúng tôi có chừng 125 họ theo kê khai. Nhưng kê khai hiện tình không chính xác. Bởi vì chưa tìm ra những họ đã thay đổi vì biến cố lịch sử. Ví dụ họ Mạc gốc Hải Dương không trùng với họ Mạc gốc Hà Tiên và các họ kê khai như họ Vũ, Phạm, Hoàng, Thái, Huỳnh . . . đều là họ gốc Mạc mà bà con đã tự nhận nhau qua lai lịch của gia phả hay lời trăn trối của tổ tiên. Hãy thống kê gia đình theo dòng họ, hãy xây dựng chính phả và thứ phả mới biết được dòng tộc có bao nhiêu người ở thành phố nầy, tổ tiên ta là ai, từ đâu chuyển đến và chuyển đến từ khi nào.