HỌP MẶT CÁC DÒNG HỌ VIỆT NAM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

I./ Thành phần tham dự:

-   Ông        Nguyễn Thanh Bền   PGĐ TTUNESCO NCVHCDH VN                 Chủ tọa I

-   GS          Mạc  Đường             CTHĐKH TTUNESCO NCVHCDHVN          Chủ tọa II

-   Ông        Võ Ngọc An             UVHĐKH TTUNESCO NCVHCDHVN          Chủ tọa III

-   PGS       Huỳnh  Lứa

-   PGS.TS Hà Minh Hồng

-   Bà          Hương Thu                Đại diện Văn Phòng 2  LHCH UNESCO VIỆT NAM

-   Đại diện các DÒNG HỌ VIỆT NAM tại thành phố Hồ Chí Minh có 60 người 17 dòng họ.

-   Đại diện TVKHTH TP.HCM

-   Các nhà Nghiên cứu lịch sử - các nhà làm công tác điện ảnh tại thành phố HCM.

-   Ông       Đào Văn Luật             TBNKDH UNESCO NCVHCDHVN             Thư ký I

-   Ông       Nguyễn Việt Cường                                                                             Thư ký II

-   Cô         Bùi Thị Kim Xoạn                                                                               Thư ký III

II./ Nội dung:

-          Ông Nguyễn Thanh Bền Phó Giám đốc TT UNESCO Nghiên cứu Văn hóa các Dòng họ Việt Nam báo cáo Sơ kết sáu (6) tháng hoạt động kể từ ngày thành lập (tháng 8/2010 đến tháng 4/2011). Trong văn bản báo cáo của ông Nguyễn Thanh Bền có các phần chính:

a /  Tình hình hoạt động 6 tháng qua của Trung tâm.

b /  Phương hướng sắp tới từ tháng 4 đến cuối năm 2011.

c /  Tình hình hoạt động của các dòng họ trong thời gian qua.

d /  Đánh giá rút kinh nghiệm.                                                                                    

Giáo sư Mạc Đường đã đưa ra trước các đại diện các dòng họ một số nhận định về vai tró của dòng họ trong văn hóa dân tộc, đồng thời đề xuất một số nhiệm vụ các nhà quản lý văn hóa và các dòng họ phải tích cực tham gia.

.  Giáo sư phân tích sự hình thành  của gia đình và dòng họ trên cơ sở tập tục, truyền thống văn hóa của dòng họ và dân tộc Việt Nam.

.  Vai trò của gia đình và dòng họ Việt Nam trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc. Khẳng định nếp sống, tập quán, thuần phong mỹ tục, di sản gia tộc, lịch sử truyền thống từng dòng họ là văn hóa của dân tộc.

.  Nghiên cứu văn hóa dòng họ là sứ mệnh phát triễn văn hóa của dân tộc, của đất nước. Nghiên cứu văn hóa các dòng họ phải gắn liền với công việc nghiên cứu và thực hành gia phả của các dòng họ, các chi họ. Văn hóa  dòng họ là một phần văn hóa dân tộc; văn hóa dân tộc là tập hợp các yếu tố văn hóa từng dòng họ.  Văn hóa dân tộc phát xuất từ trong nhân dân, thể hiện qua phong thái lễ hội truyền thống gia tộc, những thông tin truyền tải trong dòng họ, tư liệu chính là gia phả.

.  Tiêu điểm của UNESCO Nghiên cứu Văn hóa các Dòng họ là những “Văn  hóa có trong các dòng họ Việt Nam”. UNESCO giúp dòng họ bảo tồn, xây dựng và tiếp tục phát huy nền nếp văn hóa có tính truyền thống Việt Nam để khẳng định giá trị đang có, để giới thiệu di sản nầy với nhân loại, để nhân loại được chia sẻ và thừa hưởng. Ngược lại các dòng họ phải biết liên kết chặt chẽ cùng tổ chức UNESCO NCVHCDHVN học tập khai mở những giá trị hiện có của dòng họ từ lâu nay ta không mấy quan tâm. Hình thức chung của các dòng họ thường không khác, tuy nhiên một gia tộc đều có tính cách riêng. Những nét riêng đang tìềm ẩn trong những trang gia phả cổ. Những văn hóa mới, những nét văn hóa mới dòng họ đang tạo dựng muốn tồn tại, tất nhiên gia phả chính là nơi lưu giữ. Chính gia phả tự thân nó đã là văn hóa nhân loại, hiện nay thế giới đã hình thành một trung tâm gia phả tại Salt lake City (Mỹ). Các dòng họ chúng ta phải có  gia phả và Saltkake City sẽ liên kết với chúng ta nghiên cứu, đưa giá trị văn hóa dòng họ Việt Nam lên tầm thế giới. Trung tâm UNESCO Nghiên cứu Văn hóa các Dòng họ Việt Nam, các dòng họ Việt Nam phải liên kết chặt chẽ với Trung tâm Nghiên cứu Thực hành Gia phả thành phố Hồ Chí Minh để cùng gìn giữ những giá trị gia bảo của chúng ta. Chính quyền huyện Củ Chi cũng đã nhận ra rằng Trung tâm NCTHGP TPHCM là đơn vị đang đóng góp công lớn vào việc gìn giữ bản sắc dân tộc.

.  Đề nghị với Mặt Trận Tổ Quốc: Các tổ chức Tôn giáo đại diện cho hệ thống văn hóa tín ngưỡng trong tổ chức Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam, dòng họ cần có đại diện tại đó để phát huy vai trò văn hóa dòng họ với công chúng. Mặt trận Tổ quốc cũng cần xem xét lại vai trò dòng họ trong các phong trào quần chúng.

.  Đề nghị các dòng họ: Các họ tộc xúc tiến ngay việc dựng gia phả cho tộc họ mình để không bỏ sót những dấu tích văn hóa xưa nay chưa có cơ hội quan tâm, chưa ý thức kịp trào lưu tiến hóa. Liên kết các chi họ trên phạm vi lớn để có những tổ chức đồng tộc, cùng một họ, mở những cuộc hội thảo dòng họ để chia sẻ vốn quý của dòng họ mình.

.  Đề nghị ngành giáo dục cần có giáo trình, cần đưa gia phả thành môn học, cần giáo dục học sinh biết được giá trị văn hóa trong dòng họ.

-          Ông Phan Trung Tín, đại diện họ Phan:

Họ Phan luôn ao ước các chi họ Phan cả nước cùng kết hợp lại với nhau để thống nhất  một họ Phan Việt Nam. Đây là cách để dòng họ mạnh hơn, làm tốt hơn công cuộc phát triễn truyền thống văn hóa dòng họ.

Kế hoạch lâu dài của họ Phan:

.   Bắt đầu từ năm 1993, thành lập Ban Liên Lạc họ Phan thành phố Hồ Chí Minh, xây dựng nội quy.

.   Năm 1995 lập kế hoạch 30 năm, thực hiện trong ba giai đoạn.

.   Năm 2000, mục tiêu chính là xây dựng được nhà thờ họ Phan trên diện tích đất 7000 mét vuông tại xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh. Khi có nhà thờ họ đã qui tụ rất đông  họ Phan người họp Phan tại thành phố Hồ Chí Minh và vùng lân cận.

.  Từ năm 2000 - 2010 đã tổ chức được những cuộc thăm viếng, nối kết, tập hợp gia phả các dòng họ

.   Năm 2004, tại Hà Nội thành lập Ban Liên Lạc.

.   Ngày 12/2/2005 Hội Đồng Tộc Phan Việt Nam ra đời có ba (3) văn phòng liên lạc tại Hà Nội, Huế và TP. Hồ Chí Minh.

.  Năm 2010 tổ chức được hội thảo Tộc Phan tại Hà Nội, xây dựng lại nhà thờ quy mô gấp đôi nhà thờ cũ, thành lập Hội Doanh Nhân họ Phan cả nước, tập trung nhất tại thành phố Hồ Chí Minh để có sự tương trợ giữa các doanh nhân, vận động nguồn tài chánh cho dòng họ. Đây là những điển hình nhằm duy trì và phát triễn của một họ tộc, các tộc họ đóng góp và có thể rút kinh nghiệm.

-          Ông Lương Văn Nhung, đại diện họ Lương:

Ông Lương Văn Nhung giới thiệu về dòng họ mình. Thân thế và sự nghiệp những người họ Lương như Lương thế Vinh, Lương Định Của, Lương Bằng, Lương Văn Chánh . . . đúng là dòng họ Lương không đông nhưng có khoa bảng, có thành tích. Nhà thờ lớn của tộc hiện còn quá ít, như báo cáo của ông Nhung chỉ có ở ba nơi là Nam Định, Phú Yên, Bình Định. Dự kiến xây dựng nhà thờ tại thành phố Hồ Chí Minh, kinh phí Nhật tài trợ.

-          Ông Nguyễn Đình Ngưỡng, đại diện họ Nguyễn:

Ông Nguyễn Đình Ngưỡng giới thiệu dòng họ Nguyễn, có phát tích khỏng 540 năm, thủy tổ là ngài Nguyễn Xí . Hiện có trên 50 nhà thờ trong cả nước, nhà thờ chính tại Nghệ An, xây dựng trên đất Vua ban tặng 5 ha , hậu duệ đến nay có 24 đời. Ban liên lạc họ Nguyễn tại thành phố HCM đang vận động xây nhà thờ tại thành phố Hồ Chí Minh.

  -          Ông Đỗ Như Bão, đại diện họ Đỗ tại thành phố HCM.

Ông Đỗ Như Bão hoan nghênh ý kiến của GS Mạc Đường với những đề nghị trong bài phát biểu. Ông cũng tán đồng vai trò trách nhiệm của UNESCO NCVHCDHVN qua báo cáo của ông Nguyễn Thanh Bền.

Ông Bão khẳng định văn hóa dòng họ của họ Đỗ đã có truyền thống. Gia phả đã có từ năm 1958, năm 2001 có tục biên bổ sung, hiện đã có tập 2 và 3. Ngoài ra họ Đỗ cũng đã soạn một Tộc Ước. Tại tỉnh Phú Yên, Tuy Hòa họ Đỗ là họ có tiếng bất khuất và trung kiên  cách mạng. Các dòng họ quan tâm họ Đỗ là góp phần cùng xây dựng văn hóa Việt Nam.

 -          Ông Thân Vinh, đại diện họ Thân Việt Nam.

Ông Thân Vinh giới thiệu về dòng họ Thân với những nét đặc biệt đã tổ chức thành công trên phạm vi cả nước. Tộc Thân đã có Hội đồng tộc Thân Việt Nam và hoạt động kết nối các chi tộc Thân cả nước, nhất là tổ chức được “Lực lượng tuổi trẻ tộc Thân”. Các doanh nhân tộc Thân  đã dóng góp tài chánh  rất lớn cho việc phát triễn tộc Thân nhiều mặt. Lễ hội Ngàn năm Thăng Long, tộc Thân là một trong số các dòng họ Việt Nam thể hiện được tính cách tiêu biểu văn hóa dòng họ. Họ Thân tổ chức vinh danh những người đã làm dâu họ Thân 50 năm . . .  Họ Thân là họ có mối quan hệ sớm nhất với trung tâm UNESCO NCVHCDHVN.

 -          Ông Mạc Xuân Kỷ, đại diện họ Mạc tại thành phố Hồ Chí Minh.

Ông Kỷ giới thiệu về họ Mạc qua diễn biến lịch sử. Hội thảo khoa học mở ra một tầm nhìn mới về họ Mạc. Sự liên kết giữa các họ Việt Nam là mối quan hệ cần có đối với họ Mạc, nghiên cứu văn hóa dòng họ sẽ giúp họ Mạc tìm ra dấu tích tổ tông và những di sản văn hóa họ Mạc nhiều năm thất lạc.

 -          Ông Võ Ngọc An phát biểu với hai tư cách, vừa là UV hội  đồng khoa học TT UNESCO  NCVHCDHVN vừa là Giám đốc trung tâm Nghiên cứu và Thực hành Gia phả

      Các dòng họ Việt Nam vẫn được tôn trọng như nhau, nhà nước công nhận mọi dòng họ  

     đều có những thành quả đóng góp xây dựng đất nước nhất định. Sự cá biệt trong dòng họ 

     không mang tính cả họ, do vậy dòng họ không có phản diện.

     Nhắc lại một số điểm cần lưu ý của các dòng họ và nhất là ý kiến đề xuất của GS Mạc Đường.

-   Ông Đặng Vũ Bổng đại diện họ Vũ-Võ Việt Nam.

    .   Họ Vũ – Võ có hơn 1000 năm, họ Đặng Vũ là một chi họ của họ Vũ Võ, có khoảng 250 năm số người mang họ Đặng Vũ có 11 đời trên 1500 người. Gương mặt tiêu biểu như Đặng Vũ Hỷ, GS Đặng Vũ Khiêu, GS Đặng Vũ Minh.

    .   Thời buổi công nghiệp nhiều người dành thời gian cho công việc, các giá trị đạo đức không được quan tâm, lớp trẻ đang bị cuốn hút bởi những thể loại văn hóa mới xa lìa bản sắc văn hóa Việt nam. Những yếu tố nầy đã làm xáo trộn luân lý người Việt, do vậy dòng họ phải có cách nhìn sâu sắc, những gì cần phục hưng, những gì cần chấn chỉnh và những gì cần đặt ra. Gia pháp là nền tảng giáo dục trong gia đình, gia phong đẹp mang lại nếp sống hòa thuận, vui tươi, hoàn thiện mái ấm gia đình. Tộc ước là khuôn thước của dòng họ rất lợi ích cho việc phát triễn văn hóa dòng họ, thúc đẩy các thành viên trong họ làm tốt cho mình và cho tộc, mặt khác thấy được niềm tự hào gia tộc. Gia phả cần có, chưa có phải làm vì vinh quang của dòng họ thể hiện bằng văn bản để lại cho đời sau, là gia bảo cần có.

  -          Bà Phan Kim Dung, phó Giám đốc TTNC&THGP TPHCM

Giới thiệu về Gia phả và ý nghĩa của gia phả đang đóng góp bảo tồn văn hóa dòng họ. Đối với gia đình, dòng họ làm gia phả là thiêng liêng, đối với TTNC&THGP nghiên cứu gia phả là khoa học, cả hai phải kết hợp mới có thể hoàn chỉnh một bộ gia phả.

 -          Ban Liên Kết dòng họ của UNESCO NCVHCDHVN kêu gọi các chi họ đồng tộc cả nước cần có tổ chức các họ tại từng địa phương và Việt Nam. Các tộc họ cả nước cùng đóng góp tích cực với tổ chức UNESCO Nghiên cứu Văn hóa các dòng họ Việt Nam để sớm phát huy giá trị văn hóa của dòng họ mình trên tinh thần học hỏi từ cộng đồng.

-          Giáo sư Mạc Đường phát biểu đánh giá cao về vai trò của dòng họ trong việc duy trì bản sắc văn hóa dân tộc. Tâm huyết của các dòng họ rất lớn, cơ hội cho văn hóa dòng họ được nhân rộng, những việc cần làm sẽ không khó, cuối cùng chúc các dòng họ hoàn thành những hoài bảo của mình và đoàn kết các dòng họ.

 -          Ông Nguyễn Thanh Bền thay mặt chủ tọa đoàn, ban tổ chức chúc mừng và cám ơn các đại biểu tham dự, cám ơn những cá nhân, đơn vị, dòng họ đã tài trợ chương trình.

 Những hứa hẹn cho sự phát triển văn hóa dòng họ và khôi phục giá trị văn hóa nước nhà đang mở ra, nhà nước quan tâm những tổ chức văn hóa dòng họ sẽ cổ vũ nhiều tầng lớp biết gìn giữ, biết quý trọng và tự hào văn hóa Việt Nam,    

Trần Văn Đường 

TT NC&THGP TPHCM

TT NCVH Dòng họ Việt Nam.